Historie verantwoording en toezicht

De filantropische sector bestaat uit drie grote partijen. De goede doelen (fondsenwervende organisaties), de kerkelijke instellingen en de vermogensfondsen. Omdat de maatschappelijke rol van filantropie steeds belangrijker werd, hebben de partijen vanaf 2011 een traject ingezet om de transparantie in de sector vergroten en het toezicht moderniseren. 

CONVENANT ‘RUIMTE VOOR GEVEN’
Verenigd in de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) is toen het initiatief genomen om een nieuw validatiestelsel te ontwikkelen dat hier in voorziet. Dit initiatief is een direct voortvloeisel uit het in 2011 gesloten convenant 'Ruimte voor Geven' tussen kabinet en SBF. Afspraak daarin was dat overheid en sector gezamenlijk een visie op verantwoording en toezicht ontwikkelen met zelfregulering van de sector als vertrekpunt.

VALIDATIESTELSEL
Het Validatiestelsel is een set van afspraken voor kwaliteit, verantwoording en toegankelijke publieksinformatie. De SBF-partijen hebben gezamenlijk de visie en uitgangspunten voor het Validatiestelsel geformuleerd.

GEZAMENLIJKE UITGANGSPUNTEN VALIDATIESTELSEL
SBF had de regie in de uitwerking van het Validatiestelsel. De samenwerkende partijen in SBF-verband zijn Goede Doelen Nederland, Nederland Filantropieland, de Vereniging van Fondsen in Nederland (FIN) en het CIO (Interkerkelijk Contact in Overheidszaken). Voor het nieuwe Validatiestelsel zijn toen de volgende uitgangspunten geformuleerd:

  • De samenwerkende brancheorganisaties nemen door zelfregulering de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de sector.
  • Het Validatiestelsel heeft een brede werking. Het Validatiestelsel moet filantropische organisaties ruimte geven en niet onnodige beperkingen opleggen. Naast beoordelend is het toezicht ook stimulerend en reflectief, gericht op maatschappelijke betekenis en maatschappelijk effect.
  • In het Validatiestelsel wordt rekening gehouden met de diversiteit binnen de sector omdat
    doelstellingen, organisatievorm, werkwijze en omvang verschillen.

FONDSWERVENDE DEEL VAN DE SECTOR
Voor het fondsenwervende deel van de sector (goede doelen) heeft dit geleid tot een nieuwe Erkenningsregeling met nieuwe normen en gemoderniseerd toezicht. Toezicht op inkomsten, goed bestuur en bestedingen is een vanzelfsprekend vereiste. Maar in de Erkenningsregeling is meer aandacht voor de resultaten van organisaties en de maatschappelijke betekenis daarvan. De erkenningsregeling Goede Doelen is per 1 januari 2016 ingevoerd. Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) is de onafhankelijke toezichthouder en toetst goede doelen op de normen van de Erkenningsregeling en kent de Erkenning toe.   

KERKELIJKE INSTELLINGEN
De gezamenlijke kerken geven in CIO-verband een eigen invulling aan het validatiestelsel dat recht doet aan hun eigenstandige positie. De voorbereidingen voor het oprichten van een stichting waarin de uitwerking van het Validatiestelsel wordt ondergebracht zijn vergevorderd.

VERMOGENSFONDSEN
De vermogensfondsen ontwikkelen in FIN-verband een eigen systeem van normen en toezicht dat recht doet aan de eigenheid van vermogensfondsen. Besluitvorming hierover vindt plaats in de Algemene Ledenvergadering van de FIN.

AFSPRAKEN MET DE OVERHEID
SBF heeft in 2011 met het kabinet het convenant 'Ruimte voor Geven' gesloten. Afspraak daarin was dat de overheid en de sector gezamenlijk een visie op toezicht en verantwoording ontwikkelen met zelfregulering van de sector als vertrekpunt. In 2014 werden tussen SBF en kabinet afspraken gemaakt over de werking van een nieuw Validatiestel:

  • Afspraken over normstelling en toezicht in de filantropische sector zijn primair de
    verantwoordelijkheid van de sector zelf.
  • De overheid is bereid het door de sector opgestelde normenstelsel, met onderscheid tussen
    fondsenwervende instellingen, vermogensfondsen en kerkgenootschappen, algemeen verbindend te maken. Inmiddels heeft Goede Doelen Nederland met de overheid afspraken gemaakt over een brede werking van de erkenning. Geen bemoeienis via wetgeving (AVV), maar stimuleringsmaatregelen op basis van vertrouwen in een professionele zelfregulerende sector.

Stel een vraag

Margreet Plug

hoofd beleid en vereniging
06-52 34 50 48
Email
Documenten
Bekijk ook
Gerelateerd Nieuws

Overheidssteun voor brede werking Erkenning...

De overheid neemt diverse maatregelen om een br