Financiering ontwikkelingssamenwerking blijft achter
De hoopvolle woorden van het nieuwe kabinet-Jetten over het investeren in ontwikkelingssamenwerking maakten al gauw plaats voor vragen na de doorrekening van de plannen door het Centraal Planbureau (CPB). Tijdens het debat over de regeringsverklaring bleef duidelijkheid uit, waardoor zorgen over structurele financiering voor internationale ontwikkelingsdoelen toenamen. De stemming van 24 maart jl. over de amendementen op de BHOS-begroting moest duidelijk maken of de financiering en pleitbezorging toch konden worden hersteld. Dit heeft geleid tot wisselend resultaat.
Na een bezuiniging van 2,4 miljard op ontwikkelingssamenwerking door het kabinet-Schoof, klonk er een zucht van opluchting toen het huidige kabinet-Jetten aankondigde per 2027 structureel 257 miljoen te investeren in ontwikkelingssamenwerking. Onder andere investeringen in jongeren, onderwijs, vrouwenrechten, mondiale gezondheidsstrategie en voedselzekerheid zijn aangekondigd in het coalitieakkoord.
In de analyse van het akkoord door het CPB bleek al gauw dat eenzelfde bedrag wordt overgeheveld naar de begroting van Asiel en Migratie, waardoor financiering voor de internationale ontwikkelingsdoelen lijkt uit te blijven. Tijdens het plenaire debat over de regeringsverklaring werd door verschillende partijen uit de Tweede Kamer om opheldering en extra investeringen gevraagd. Een helder antwoord bleef echter uit.
Amendementen en begroting BHOS 2026
Met een aantal niet beantwoorde vragen door de minister ging de Tweede Kamer op 24 maart jl. over tot de stemming over de Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking begroting voor het jaar 2026 en de daarbij behorende amendementen.
Al gauw bleek dat pleitbezorging weer subsidiabel wordt gemaakt voor toekomstige financieringsrondes door het amendement Kröger c.s. Dit is goed nieuws, omdat het vorige kabinet besloot om pleitbezorging in Nederland uit te sluiten als subsidiabele activiteit waardoor het informeren van politiek en overheid onder druk is komen te staan. Helaas zijn de amendementen tot herstel van de koppeling van ontwikkelingssamenwerkingsbudget (ODA) aan 0,7% van het bruto nationaal inkomen (BNI) niet aangenomen, terwijl in het coalitieakkoord wordt genoemd dat er een stap wordt gezet richting de OESO-norm.
De begroting is door de Tweede Kamer met 97 stemmen voor aangenomen. Voor stemden D66, CDA, VVD, PVV, JA21, 50PLUS en Lid Keijzer.
Oproep Goede Doelen Nederland
Deze ontwikkelingen beperken de mogelijkheden voor ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties verder om hun waardevolle werk mondiaal te doen. Zoals helder geformuleerd in het opinieartikel in de Volkskrant van Partos (branchevereniging voor internationale samenwerking) leek er op het eerste gezicht vooruitgang, maar blijft financiering toch uit. Dat terwijl draagvlak voor het werk van ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties breed leeft in de samenleving: ruim 4 miljoen Nederlanders doneren aan ontwikkelingsorganisaties, 114 duizend bedrijven doneren aan internationale goede doelen en 48 duizend vrijwilligers zetten zich actief in voor internationale solidariteit.
Wij blijven de boodschap van Partos dan ook onderschrijven: neem als overheid, net als burgers dat doen, gedeelde verantwoordelijkheid voor het oplossen van mondiale vraagstukken. Zorg er hierbij voor dat de koppeling van het ODA-budget met het bruto nationaal inkomen (BNI) wordt hersteld en dat er geïnvesteerd wordt in een krachtig maatschappelijk middenveld.
