Hoe staat het met Geven in Nederland?

Het VU Centrum voor Filantropische Studies presenteerde op 26 juni de nieuwste editie van Geven in Nederland, het tweejaarlijkse onderzoek dat de ontwikkeling van geefgedrag in Nederland in kaart brengt. Dit onderzoek, onder leiding van Prof. Dr. René Bekkers en Dr. Stephanie Koolen-Maas, werd overhandigd aan Prinses Laurentien. Deze nieuwste editie beschrijft trends en analyses op basis van data tot 2024.  

Wat zien we? Huishoudens geven gemiddeld hogere bedragen, jongeren zetten zich vaker vrijwillig in, nalatenschappen groeien sterk en loterijen dragen een recordbedrag af. Tegelijkertijd neemt het aantal huishoudens dat geld geeft af en verandert de manier waarop mensen reageren op fondsenwervende verzoeken.

Deze verschuivingen laten zien dat maatschappelijke betrokkenheid breed aanwezig blijft, maar dat de vormen van geven zich aanpassen aan een veranderende samenleving.

Huishoudens: Minder mensen geven meer
In 2024 gaven Nederlandse huishoudens gezamenlijk 2,4 miljard euro aan goede doelen, iets meer dan in 2022. Het gemiddelde giftbedrag onder huishoudens die geven stijgt naar 415 euro. Dat bevestigt een trend die al langer zichtbaar is: een kleinere groep gevers draagt een groter deel van de totale giften.

Het aandeel huishoudens dat doneert daalde naar 76 procent. De gevers van de huishoudens die doneren zijn vaker ouder, hoger opgeleid, gelovig, hebben vaker een partner en kinderen, een hoger inkomen en een eigen woning. Daarmee laat het onderzoek zien dat een kleiner en relatief draagkrachtiger deel van Nederland een steeds groter deel van de giften draagt.  

De geefbereidheid na een verzoek om een gift is de afgelopen jaren sterk afgenomen. In 2006 gaf nog 81 procent van de huishoudens na een verzoek; in 2024 was dat 34 procent. Ook het aandeel huishoudens dat een verzoek kreeg, daalde: van 60 procent in 2006 naar 41 procent in 2025.

Generatie Z: minder financiële giften, meer vrijwillige inzet
Jongeren tussen 17 en 27 jaar geven minder vaak geld dan leeftijdsgenoten twintig jaar geleden, maar zetten zich juist vaker vrijwillig in. Daarmee verschuift hun betrokkenheid deels van geld geven naar tijd geven.  

Vrijwillige inzet blijft breed aanwezig in Nederland. In totaal zet 77 procent van de Nederlanders zich op ten minste één manier vrijwillig in. Daarbij gaat het zowel om vrijwilligerswerk in organisatieverband, zoals bij een vereniging of stichting, als om informele hulp, bijvoorbeeld aan buren, familie of bekenden. De groep Nederlanders die vaker vrijwillig tijd inzet heeft dezelfde demografische kenmerken als de groep die vaker geld geeft.  

Bedrijven: stabilisatie na eerdere daling
In 2024 droeg 44 procent van de bedrijven bij via sponsoring of giften, iets meer dan in 2022 maar nog onder het niveau van vóór 2020. De totale bijdrage van bedrijven wordt geschat op 1,7 miljard euro. Dat bedrag laat zien dat een kleinere groep bedrijven een substantieel aandeel levert.

Opvallend is de blijvende groei van giften door familiebedrijven. Waar bijdragen van andere bedrijven sinds 2008 dalen, laten familiebedrijven sinds 2014 een stijgende lijn zien. Daarmee vormen zij een stabiele en belangrijke pijler binnen het geven vanuit bedrijven.

Nalatenschappen: structurele en versnelde groei

De inkomsten uit nalatenschappen blijven toenemen. In 2024 ontvingen goededoelenorganisaties minimaal 512 miljoen euro uit erfenissen. De groei is structureel: gemiddeld 4 procent per jaar sinds 2001, 8 procent per jaar sinds 2018 en zelfs 13 procent per jaar tussen 2022 en 2024. Deze ontwikkeling weerspiegelt zowel demografische trends als een toenemende bereidheid om maatschappelijke doelen in testamenten op te nemen.

Fondsen en loterijen: stabiele pijlers van de sector
Vermogensfondsen droegen in 2024 vanuit vermogensopbrengsten minstens 259 miljoen euro bij. De totale bestedingen bedroegen 733 miljoen euro, waarbij een relatief kleine groep grote fondsen verantwoordelijk is voor het grootste deel van de bijdragen. Dit patroon is consistent met eerdere jaren.

Tot slot laat het onderzoek zien dat goededoelenloterijen in 2024 samen een recordbedrag van 635 miljoen euro hebben afgedragen aan goededoelenorganisaties. Nederlanders die meespelen in goededoelenloterijen geven daarnaast vaker ook rechtstreeks geld aan goede doelen.  

Conclusie: betrokkenheid blijft, geefvormen veranderen
Geven in Nederland 2024 laat zien dat maatschappelijke betrokkenheid in Nederland breed aanwezig blijft, maar dat de manier waarop mensen en organisaties bijdragen verandert. Financiële giften concentreren zich meer, terwijl nalatenschappen en vrijwilligerswerk juist groeien. Bedrijven stabiliseren, familiebedrijven versterken hun rol en loterijen bereiken een recordniveau.

Voor goede doelen betekent dit dat de sector zich blijft aanpassen aan veranderend gedrag, nieuwe generaties en verschuivende geefvormen. De brede basis van betrokkenheid blijft echter stevig aanwezig.

Geven in Nederland is een tweejaarlijks onderzoeksproject van het Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit Amsterdam. Sinds 1995 brengt het onderzoek de vrijgevigheid en maatschappelijke betrokkenheid van Nederlandse huishoudens, nalatenschappen, fondsen, bedrijven en loterijen in kaart.  

(Fotobijschrift) Professor René Bekkers overhandigt het rapport Geven in Nederland 2024 aan Prinses Laurentien.
Fotocredit: ©GoedeDoelenNederland