Beleggings- en cryptofraude: eerste inleg komt nu ook via betaalplatforms bij goede doelen terecht
In juli waarschuwden we voor beleggingsfraude waarbij slachtoffers een eerste inleg overmaken naar het bankrekeningnummer van een goed doel. We zien nu een variant waarbij het bankrekeningnummer van het goede doel voor het slachtoffer helemaal niet meer in beeld komt, omdat deze loopt via een betaaldienstverlener (PSP) of donatieplatform. Het slachtoffer denkt online een eerste inleg voor een belegging of cryptovaluta te doen, terwijl het bedrag uiteindelijk bij een goed doel terechtkomt.
Hoe werkt deze fraude?
Slachtoffers komen via advertenties of nepnieuwsberichten terecht bij een zogenaamd beleggings- of cryptoplatform dat hoge rendementen belooft. Zij registreren zich online als belegger en delen daarbij persoonsgegevens. Vervolgens doen zij online een eerste, relatief kleine inleg. Na deze betaling worden zij vaak telefonisch benaderd door iemand die zich voordoet als beleggingsadviseur. Deze probeert hen ertoe te bewegen grotere bedragen, soms duizenden euro's, over te maken. Ook kan worden gevraagd om identiteitsbewijzen of om software te installeren waarmee de fraudeurs toegang tot de computer kunnen krijgen.
Verdienmodel
Vermoedelijk gebruiken fraudeurs goede doelen bij de eerste kleine inleg om de betaling via een legitieme betaalomgeving te laten verlopen, zonder daarvoor een eigen bankrekening te gebruiken. Het daadwerkelijke verdienmodel zit in de veel grotere betalingen die zij daarna van het slachtoffer proberen los te krijgen. Het goede doel fungeert feitelijk als een onwetende derde partij.
Lastiger te herkennen
Deze nieuwe werkwijze is voor goede doelen lastiger te herkennen. Bij een rechtstreekse bankoverschrijving kan een organisatie de naam en het IBAN van de betaler zien. Bij betalingen via een PSP of donatieplatform zijn deze gegevens niet beschikbaar voor het goede doel. Daardoor is niet direct te zien wie de oorspronkelijke betaler is en valt minder snel op dat een betaling verband kan houden met beleggings- of cryptofraude.
Het goede doel lijdt zelf geen financiële schade, maar wordt wel ongewild in de fraudeconstructie betrokken en heeft er extra werk aan. Slachtoffers kunnen zich bij het goede doel melden wanneer zij ontdekken waar hun eerste inleg terecht is gekomen. Het goede doel moet vervolgens uitzoeken om welke betaling het gaat en kan het bedrag terugstorten.
Wat kun je doen?
Wees alert wanneer iemand aangeeft dat een betaling aan jouw organisatie eigenlijk bedoeld was als belegging of crypto-investering. Probeer de betaling samen met de betaaldienstverlener of het donatieplatform te achterhalen en leg de beschikbare gegevens vast. Meld dergelijke gevallen bij de Fraudehelpdesk en bij ons, zodat we signalen kunnen verzamelen en leden kunnen waarschuwen.
Verwijs slachtoffers ook naar de Fraudehelpdesk. Deze organisatie werkt nauw samen met de politie en kan per individueel geval adviseren wat men het beste kan doen (bijv. als er malware is geïnstalleerd of er identiteitsgegevens gestolen zijn) en het doen van aangifte zinvol is.
Melden kan via het online meldformulier van de Fraudehelpdesk of telefonisch via 088–7867372.
