ANBI
De ANBI-regeling geeft donateurs en organisaties met een ANBI-status fiscale voordelen. Zo stelt de giftenaftrek burgers in staat om, voordat ze belasting afdragen, zelf te bepalen welke maatschappelijke doelen zij willen steunen. Bovendien geldt dat een ANBI geen erfbelasting of schenkbelasting voor erfenissen en schenkingen hoeft af te dragen. Een ANBI moet aan verschillende voorwaarden voldoen om de ANBI-status te krijgen. Goede Doelen Nederland zet zich in voor het behoud, verbetering en versterking van de ANBI-regeling.
Deze fiscale voordelen zijn van groot belang voor goede doelen. Zo stimuleert het geven en nalaten aan goede doelen. Of het nu gaat om grote of kleine bedragen, deze financiële steun is hard nodig om bijvoorbeeld de meest kwetsbaren in de samenleving te ondersteunen, noodhulp te bieden of wetenschappelijk onderzoek naar ernstige ziekten te financieren.
De ANBI-status is een voorwaarde om voor fiscale voordelen in aanmerking te komen. Het is geen keurmerk. Voor goede doelen is er het CBF-keurmerk die veel verder gaat dan de ANBI-eisen. Een keurmerk wordt toegekend door het CBF, de onafhankelijke toezichthouder van goede doelen. De ANBI‑status wordt op een neutrale manier getoetst. Er vindt geen inhoudelijke beoordeling plaats van wat ‘algemeen nut’ precies is. De wet geeft het begrip ‘algemeen nut’ neutraal vorm, omdat het begrip in een pluriforme samenleving per definitie meervoudig en divers wordt ingevuld (Commissie ANBI, Toezicht Algemeen Nut, 2022).
Recente ontwikkelingen
Fiscale Verzamelwet 2026
Aangenomen: 23 september 2025
In het wetsvoorstel Fiscale Verzamelwet 2026 wordt er onder andere gepleit voor ANBI-portals, waar ANBI-gegevens digitaal aangeleverd en verwerkt worden én waarmee invulling wordt gegeven aan de publicatieverplichting van ANBI’s. Deze ANBI-portals dienen ertoe om de registratie van ANBI’s, het systematisch verzamelen van gegevens over ANBI’s en de communicatie met ANBI’s te digitaliseren, wat het toezicht van de Belastingdienst moet verbeteren. Uit de uitvoeringstoets van de Belastingdienst blijkt echter dat de invoering van de ‘portal-ANBI publicatieplicht’ mogelijk is per 2029 en invoering van de ‘portal-ANBI toezicht’ per 2030. Dit betekent een groot gat van vier à vijf jaar waar de informatievoorziening, transparantie en het toezicht niet worden gefaciliteerd en geborgd zoals geadviseerd in de verschillende rapporten.
Goede Doelen Nederland is van mening dat dit vraagt om een passende oplossing om de termijn van invoering te vervroegen en als dat niet lukt, te overbruggen. Samenwerking met de sector is hierbij onmisbaar.
Evaluatie ANBI- en SBBI-regelingen
Gepubliceerd: 31 maart 2025
In de evaluatie van de ANBI- en SBBI-regelingen (2025) constateert Berenschot dat een ANBI-portal of andere wijze van digitalisering essentieel om de informatievoorziening over ANBI’s te verbeteren. Volgens Berenschot zal dit de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de ANBI-regeling inzichtelijk maken. Een ANBI-portal biedt volgens Berenschot enkele automatische toezichtmogelijkheden die een groot deel van het handmatige administratieve werk dat de Belastingdienst nu verricht kan overnemen. Ook in het kader van maatregelen om onrechtmatig gebruik van de ANBI-regeling door (ex-)ANBI’s te verminderen, is de ANBI-portal daarom van groot belang volgens Berenschot.
Goede Doelen Nederland onderschrijft de conclusie van Berenschot dat de ANBI-regeling op korte termijn, met behulp van digitalisering, moet worden verbeterd. Wij zijn groot voorstander van de voorgestelde ANBI-portals zowel op het gebied van toezicht, als in het kader van de publicatieplicht.