Wet transparantie en ondermijning maatschappelijke organisaties (Wtmo)

Het wetsvoorstel Wtmo kon leiden tot ongerechtvaardigde beperkingen van de (grond)rechten en vrijheden van maatschappelijke organisaties en de privacy van miljoenen donateurs. Verschillende (rechts)geleerden waarschuwen ook vanuit het oogpunt van rechtsstatelijkheid voor dit soort ‘schaduwstrafrecht’. Wij onderschrijven het belang van een veilige samenleving, maar bestrijding van ondermijning mag er niet toe leiden dat het functioneren van legitieme organisaties wordt bemoeilijkt en dat privacygevoelige persoonsgegevens onnodig moeten worden vastgelegd en gedeeld.

Recente ontwikkelingen
Plenaire debat Wetsvoorstel transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties in Eerste Kamer
Verworpen: 24 april 2026
De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel Transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) verworpen. Daarmee is een belangrijk resultaat behaald voor het maatschappelijk middenveld. Het wetsvoorstel kon leiden tot ongerechtvaardigde beperkingen van de grondrechten en vrijheden van maatschappelijke organisaties zoals kerken, sportverenigingen, vrijwilligersorganisaties, mensenrechtenorganisaties en goede doelen.

Goede Doelen Nederland is blij dat de fundamentele bezwaren tegen dit voorstel, die wij samen met onze achterban en andere koepelorganisaties al jaren voor het voetlicht hebben gebracht, breed werden gedeeld. De meerderheid van de Eerste Kamer was ook van mening   dat deze wet niet kon worden aangenomen. Lees meer over het plenaire debat in dit nieuwsbericht.

Deskundigenbijeenkomst Wetsvoorstel transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties
Datum: 25 november 2025
Na eerdere kritische vragen in de eerste schriftelijke ronde organiseerde de Eerste Kamer op 25 november een deskundigenbijeenkomst. Goede Doelen Nederland zat aan tafel. Tijdens de bijeenkomst stonden de rechtsstatelijkheid en uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel centraal.

Ook de hoofdrolspelers in de wet, het OM en de burgemeesters, waren tijdens deze deskundigenbijeenkomst zeer kritisch. De bezwaren die Goede Doelen Nederland al jaren signaleert, werden breed gedeeld. Lees hierover meer in dit nieuwsbericht.

Stemming Wetsvoorstel transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties in Tweede Kamer
Aangenomen: 2 april 2025
Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde in met het Wetsvoorstel transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo).

Goede Doelen Nederland is van mening dat met de Derde Nota van Wijziging en een aantal aangenomen amendementen en moties de scherpe randen van de wet zijn gehaald. Hierdoor werd een belangrijk deel van de onevenredige regel- en lastendruk weggenomen. Desalniettemin blijven onze fundamentele bezwaren staan. Lees hierover meer in dit nieuwsbericht.

Plenair debat Wetsvoorstel transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties in Tweede Kamer
Datum: 4 februari en 20 maart 2025
Na de eerste termijn aan de zijde van de Kamer werd het plenaire debat over het wetsvoorstel op 4 februari 2025 geschorst. De Tweede Kamer heeft minister Van Weel (Justitie & Veiligheid) destijds verzocht om de vragen uit de eerste termijn schriftelijk te beantwoorden. Dit betrof onder andere vragen over de verschillende amendementen die tot nu toe zijn ingediend op het wetsvoorstel. Op 14 maart 2025 is de schriftelijke beantwoording van de minister naar de Tweede Kamer gestuurd.

Goede Doelen Nederland heeft samen met koepelorganisaties FIN, NOC*NSF, Vereniging NOV, European Center for Not-for-Profit Law, Human Security Collective, Mensen met een Missie, Netherlands Helsinki Committee, WO=MEN Dutch Gender Platform, PARTOS, Partin en Breed Mensenrechten Overleg (BMO) een gezamenlijke reactie geformuleerd op de beantwoording van de minister. Hij gaat in zijn beantwoording niet of onvoldoende in op onze fundamentele bezwaren. Wij hebben r zorgen over de onevenredige toename in regeldruk, de rol van de burgemeester en het stakingsbevel. De ingrijpende wijzigingen in het wetsvoorstel vragen bovendien om een nieuwe toets door de Afdeling Advisering van de Raad van State en de Tijdelijke commissie grondrechten en constitutionele toetsing. Lees hierover meer in dit nieuwsbericht.