Toenemende regeldruk en administratieve lasten op nationaal en gemeentelijk niveau

Door de complexiteit en stapeling van wet- en regelgeving zijn goede doelen en hun vrijwilligers veel tijd en geld kwijt aan administratieve verplichtingen. Deze regels zijn vaak generiek van aard en houden onvoldoende rekening met de specifieke positie van goede doelen, die non-profit werken en in hoge mate steunen op vrijwilligers. Dit gaat ten koste van hun vermogen om goed te kunnen functioneren en hun maatschappelijke missie uit te voeren. Goede Doelen Nederland zet zich ervoor in dat bij nieuwe nationale en Europese wet- en regelgeving expliciet wordt gekeken naar de effecten van regeldruk voor goede doelen, en dat bij bestaande wetgeving die regeldruk wordt teruggedrongen.

Met name de implementatie van Europese maatregelen, onder meer op het gebied van het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering (Wwft, UBO) en privacybescherming (AVG) en consumentenbescherming, beperken de ruimte voor de sector in toenemende mate. Deze generieke maatregelen zijn vaak algemeen en breed geformuleerd en de specifieke positie van goede doelen (non-profit en inzet voor algemeen belang) wordt onvoldoende meegewogen. Hoewel deze wetgeving een legitiem doel dient en niet in de eerste plaats bedoeld is om maatschappelijke organisaties negatief te beïnvloeden, heeft dit wel ongewenste  gevolgen en een beperkend effect op hun activiteiten.

Op gemeentelijk niveau bestaan sterk verschillende voorwaarden voor subsidies en vergunningen voor evenementen. Dit betekent een onevenredige administratieve lastendruk en het risico is groot dat vrijwilligers, vooral bij kleinere maatschappelijke organisaties, vroegtijdig afhaken. Daarnaast ontbreekt ook uniformiteit bij gemeenten op het gebied van de regulering van (reclame)post. Diverse gemeenten hanteren regels die indruisen tegen de bestaande zelfregulering, bijvoorbeeld de Code Postfilter, onderdeel van de Reclame Code, wat zorgt voor verwarring bij en rechtsonzekerheid voor maatschappelijke organisaties.

Recente ontwikkelingen
Vervolgonderzoek regeldruk Rijksoverheid door Andersson Elffers Felix
Status: Lopend
In vervolg op de uitkomsten van het onderzoek Regeldruk bij filantropische en vrijwilligersorganisaties (zie onderstaand) werkt Andersson Elffers Felix in opdracht van de Rijksoverheid aan praktische en uitvoerbare oplossingen voor het verminderen van regeldruk bij vrijwilligersorganisaties en filantropische instellingen.

Goede Doelen Nederland en andere koepelorganisaties uit de sector worden hier nauw bij betrokken. In verschillende werkgroepen wordt gewerkt aan de tien meest knellende wettelijke verplichtingen uit het onderzoek van SIRA.

Amendement van het lid Inge van Dijk over het ook kijken naar de regeldrukeffecten voor instellingen zonder winstoogmerk en vrijwilligers
Aangenomen: 4 maart 2025
Het amendement van Inge van Dijk (CDA) pleit ervoor dat de ATR (Instellingswet Adviescollege toetsing regeldruk) niet alleen kijkt naar de regeldrukeffecten voor bedrijven en burgers, maar ook naar instellingen zonder winstoogmerk en vrijwilligers.

Goede Doelen Nederland is blij dat alle fracties voor dit amendement hebben gestemd en dat er bij nieuwe wet- en regelgeving, nationaal en Europees, expliciet wordt gekeken naar de effecten van de regeldruk op goede doelen. Lees hierover meer in dit nieuwsbericht.

Onderzoek 'Regeldruk bij filantropische en vrijwilligersorganisaties'
Gepubliceerd: 31 mei 2023
Uit het onderzoek van SIRA blijkt dat vrijwilligersorganisaties te maken hebben met een stapeling van verplichtingen: van belastingregels en AVG-eisen tot UBO-registraties en subsidieaanvragen. Afhankelijk van de omvang en activiteiten moeten organisaties voldoen aan 20 tot soms meer dan 100 verplichtingen. Het onderzoek identificeert twee hoofdoorzaken:

  • Stapeling van verplichtingen: Veel regels komen vanuit verschillende overheden en sectoren samen bij één bestuurder.

  • Complexiteit van regelgeving: Vooral kleinere organisaties vinden het lastig om verplichtingen te begrijpen en correct uit te voeren.

Downloads

Downloads